Van 1 fase naar 3 fasen: wat het oplevert, en waarom het je jaarlijks niets kost
Drie fasen verdriedubbelen niet alleen je vermogen, ze laten je het ook verdelen. En het verrassende deel: 1x25A tot en met 3x25A zitten in dezelfde tariefgroep, dus je vaste netbeheerkosten blijven gelijk.
Waarom mensen er ineens over nadenken
Een huis van twintig jaar geleden trok zelden meer dan 3 kilowatt tegelijk. Inmiddels staan er auto's aan de lader, warmtepompen, inductiekookplaten en soms een thuisbatterij. Die vragen allemaal veel vermogen op hetzelfde moment, en dan loop je tegen de grens van je aansluiting aan.
Wij liepen daar zelf tegenaan: op een doordeweekse avond zat één fase op 27 ampère terwijl de andere twee bijna niets deden. Dat is precies het punt waarop deze vraag opkomt.
Wat je aansluiting nu aankan
Reken het zelf na: ampère × 230 volt, en bij drie fasen keer drie.
| aansluiting | vermogen |
|---|---|
| 1×25A | 5,8 kW |
| 1×35A | 8,1 kW |
| 1×40A | 9,2 kW |
| 3×25A | 17,3 kW |
| 3×35A | 24,2 kW |
| 3×50A | 34,5 kW |
De sprong van 1×40A naar 3×25A bijna verdubbelt je vermogen. Maar er zit een addertje dat veel mensen missen: die 17,3 kW is niet vrij te verdelen. Het zijn drie aparte zekeringen van 5,75 kW, en een volle fase kan niet lenen van een lege. Verzwaren helpt dus pas echt als je zware apparaten ook over die fasen verdeeld worden, en dat is werk voor je installateur bij het aanpassen van de groepenkast.
Wat je er wél gratis bij krijgt: een driefase-aansluiting maakt krachtstroom mogelijk, en dat is precies wat een snellere laadpaal (11 of 22 kW) en veel warmtepompen willen.
Het kost je jaarlijks niets extra
Dit is het deel dat de meeste mensen verrast. Je betaalt je netbeheerder elk jaar een vast bedrag voor je aansluiting, en dat bedrag hangt af van een categorie, niet van het exacte aantal ampère. Liander schrijft het letterlijk op zijn tarievenpagina: de typen 1×25A, 1×35A en 1×40A vallen in dezelfde tariefgroep als 3×25A.
Ga je van één fase naar 3×25A, dan blijven je vaste netbeheerkosten dus precies gelijk. De ACM hanteert die categorieën ook zo: de eerstvolgende trede begint pas bóven 3×25A. Wil je naar 3×35A of hoger, dan ga je wél een categorie omhoog en gaat je jaarbedrag omhoog. Hoeveel precies verschilt per netbeheerder; dat staat in hun tarievenblad.
Wat het dan wél kost
Eenmalig betaal je de netbeheerder voor het ombouwen van de aansluiting, en daarnaast je installateur voor de groepenkast. Vraag altijd eerst een offerte aan, want het loopt sterk uiteen: of de kabel in de straat het al aankan scheelt het meest, en graafwerk maakt het duur.
Reken ook op wachttijd. Die verschilt enorm per regio en is in gebieden met netcongestie fors opgelopen. Begin dus ruim voordat die laadpaal of warmtepomp er staat.
Eerst dit proberen
Verzwaren is niet altijd het antwoord. In ons geval was de aansluiting helemaal niet te klein: het hele huis gebruikte 6,5 kW van de 17 kW die er beschikbaar was. Het probleem was de verdeling, niet de capaciteit.
Kijk dus eerst waar je piek vandaan komt. Vaak zijn het twee zware apparaten die toevallig samenvallen, en dan lost spreiden het op: laat je auto automatisch 's nachts laden in plaats van tijdens het koken. In het dashboard zie je de drie fasen los van elkaar, en in de historie hoe vaak er eentje echt tegen de grens zat. Zit je daar maandenlang nooit aan, dan is verzwaren weggegooid geld. Zit je er wekelijks aan, dan weet je het ook.