35 of 1.200 watt? Waarom je airfryer en oven zo schommelen in verbruik

Vol aan of helemaal uit, iets ertussenin bestaat niet

Veel apparaten die warmte maken, regelen hun temperatuur met een simpele aan/uit-schakelaar. Het verwarmingselement kent maar twee standen: vol aan, of uit. Er is geen tussenstand waarin het element rustig op halve kracht doorsuddert. Wil het apparaat een temperatuur vasthouden, dan doet het dat door het element razendsnel aan en uit te klikken. Een thermostaat, precies zoals de cv-thermostaat aan je muur, maar dan tientallen keren per uur.

Op onze eigen meetstekker zagen we het mooi bij een airfryer met aardappeltjes op 180 graden: eerst een paar minuten strak 1.190 watt om op te warmen, en daarna blokjes van een minuut om en om 1.190 watt en 35 watt. Die 35 watt is de ventilator en het display, die gewoon doordraaien; het grote getal is het element dat er weer even bij komt. Kijk je op het verkeerde moment, dan lijkt je airfryer bijna niks te gebruiken. Kijk je een minuut later, dan schrik je.

Welke apparaten doen dit?

Bijna alles met een verwarmingselement en een thermostaat: de oven, de airfryer, de waterkoker (die kent alleen aan tot het kookt), het strijkijzer, de föhn, en ook je koelkast en vriezer (die schakelen juist de compressor aan en uit). De vaatwasser en wasmachine doen het tijdens de warme fase net zo. Herken je aan het patroon: hoge pieken, afgewisseld met bijna niks, in een vast ritme.

Apparaten die dit niet doen, regelen traploos: een inductiekookplaat, een moderne wasmachine-motor of een warmtepomp die zijn toerental aanpast. Die laten een veel vlakkere lijn zien.

Waarom het gemiddelde telt, niet de momentopname

Voor je energierekening maakt die ene momentopname niks uit. Wat telt is het gemiddelde over de hele kooktijd, en dat ligt een stuk lager dan de piek. Onze airfryer piekt op 1.190 watt, maar houdt zijn temperatuur vast met ongeveer half aan, half uit. Gemiddeld verbruikt hij tijdens dat vasthouden dus zo'n 600 watt. Reken je een halfuur frituren door, dan zit je rond de 0,4 kilowattuur, een paar dubbeltjes. Precies daarom kijkt WattZo in het dashboard naar het verbruik over tijd (kilowatturen) en niet alleen naar de watt van dit seconde: dat laatste getal springt, het eerste is wat je betaalt. En dat is meteen waarom een airfryer voor kleine porties zuiniger is dan de grote oven: minder ruimte om warm te houden, dus minder van die aan-blokjes.

Wat je ermee kunt

Handig om te weten als je met een slimme meetstekker je apparaten in de gaten houdt: schrik niet van een laag getal en juich niet om een hoog getal, maar kijk naar het patroon en het gemiddelde. Wil je echt weten wat een kooksessie kost, laat 'm dan een keer helemaal draaien en lees het kilowattuur-verschil af. Datzelfde ritme herken je trouwens ook als je op zoek gaat naar sluipverbruik: een apparaat dat in ruststand toch elke paar minuten een piekje maakt, is stiekem iets aan het warmhouden. En wil je uitrekenen wat een kilowattuur jou precies kost, dat leggen we uit bij wat kost een kWh.