2.200 watt onverklaard: hoe we een verborgen stroomvreter ontmaskerden
Elke ochtend verscheen er in ons eigen dashboard een blok van ruim twee kilowatt dat nergens bij hoorde. Het speurwerk leidde naar een verbruiker die zich in geen enkele app laat zien: het boiler-element van de warmtepomp. Een detectiveverhaal met een les over warm water.
Een blok van 2.200 watt, elke ochtend
Het begon met een vraag die elke energie-nerd herkent: wat is dát? In de energie-flow van ons eigen huis stond tussen acht en half tien 's ochtends ruim 2.200 watt onder "de rest": het deel van het verbruik dat niet aan een gemeten apparaat toe te wijzen is. Elke dag opnieuw, keurig hetzelfde patroon.
De verdachten afstrepen
De vaatwasser en de droger waren het niet; hun koppelingen meldden allebei netjes "klaar". De auto laadde niet. De wasmachine stond op een meetstekker en deed niets. Wat overbleef was een dagelijks terugkerende, geleidelijk oplopende last die precies begon als iedereen gedoucht had. Dat rook naar warm water.
De warmtepomp die maar 286 watt zei te gebruiken
Ons huis heeft een all-electric warmtepomp met een warmwatervat. De uitlezing daarvan meldde tijdens de ochtendpiek doodleuk 286 watt: alleen de compressor. Maar all-electric systemen hebben nog een tweede verwarmer: een elektrisch element in het vat dat bijspringt als het snel moet. En dat element bleek in de standaard-uitlezing simpelweg niet te bestaan. Het zat niet in het vermogen dat het systeem rapporteert, en geen enkel veld gaf het wattage prijs.
In een dieper hoekje van de lokale data vonden we uiteindelijk wél een moduswaarde die verklikt wanneer dat element actief is. Wat nog ontbrak was het vermogen. De oplossing kwam uit onverwachte hoek: er werd die ochtend een bad gevuld. Het vat liep leeg, het element sloeg aan, en door het huisverbruik vóór en tijdens die boost te vergelijken (met de ladende auto en de zon er netjes uitgefilterd) rolde er een strak getal uit: 2.170 watt, vlak als een liniaal, precies wat je van een weerstandselement verwacht.
Waarom dit meer is dan een leuk raadsel
Sindsdien telt dat element bij ons gewoon mee: in de flow, in de historie, en vooral in het rendement. Een element maakt van één kilowattuur stroom precies één kilowattuur warmte. De warmtepomp zelf doet dat drie tot vijf keer beter. Zolang het element buiten beeld blijft, lijkt je COP dus mooier dan hij is. Wij splitsen het cijfer daarom nu op: een COP voor verwarmen en een aparte, eerlijke COP voor warm water. Die tweede valt tegen, en juist daarom wil je 'm zien.
De les voor jouw huis
Heb je een all-electric warmtepomp of een elektrische boiler, kijk dan eens naar je ochtendverbruik in je warmtepomp-overzicht of op je slimme meter. Een vast terugkerend blok van twee á drie kilowatt na het douchen is vrijwel zeker je naverwarming. Dat is geen defect, maar wel duur moment-verbruik: het draait op ochtendstroom terwijl er een paar uur later gratis zon over je dak klotst. Wie zijn warmwater-schema naar de middag kan schuiven, verwarmt zijn douchewater voortaan op eigen stroom. En wie niets kan verschuiven weet in elk geval wat dat bad écht kost.